Image
17 Kasım, 2025

Omega 3 Nedir? Ne İşe Yarar? Hangi Besinlerde Vardır?

Vücutumuzda doğal olarak üretilemeyen esansiyel yağlardan olan omega-3 yağ asitleri, kalp sağlığından bağışıklık sistemine, beyin fonksiyonlarına kadar pek çok farklı noktada destekleyici role sahiptir. 

Kronik hastalıkları önleme potansiyeli bulunan omega-3 yağ asitleri ile ilgili bilmeniz gereken her şeyi, bu yazımızda bilimsel veriler ışığında sizlere aktardık. 

Omega-3 Nedir?

Omega-3 yağ asitleri, çoklu doymamış yağ asitleri ailesine ait bir esansiyel yağ grubudur. Vücut tarafından doğal olarak üretilemeyen bu yağların dışarıdan alınması gerekmektedir.

ALA, EPA ve DHA gibi başlıca türleri bulunan omega-3 yağ asitlerinin en yaygın formu EPA ve DHA’dır. ALA yağ asitleri bitkisel kaynaklarda, DHA ve EPA ise genellikle deniz ürünlerinde bulunmaktadır. ALA yağ asitleri, vücut tarafından EPA ve DHA formuna dönüştürülerek kullanılmaktadır. Dönüşüm oranı yaklaşık %5 ile 10 arasında değiştiği için doğrudan DHA ve EPA formunda omega-3 alımı tavsiye edilmektedir. 

Omega-3 Ne İşe Yarar?

Omega-3 yağ asitleri, vücutta antienflamatuar ve antioksidan etkilere sahiptir. Bu etkiler, pek çok hastalığın önlenmesi ve tedavisinde önemli rol oynarken, aynı zamanda hücre zarlarını güçlendirme gibi etkileri de bulunmaktadır.

EPA ve DHA yağ asitleri, genel vücut bağışıklığını güçlendirmekte, pek çok kronik hastalığın önlenmesine olumlu etkiler yaratmaktadır. 

Yapılan bilimsel araştırmalarda, düzenli omega-3 alımının vücuttaki trigliserit seviyelerini düşürdüğü, böylece kan basıncını düzenlediğine dair bulgular görülmektedir.

Klinik çalışmalarda, özellikle DHA yağ asitlerinin beyin gelişiminde önemli katkıları olduğu görülmektedir. Bununla birlikte, düzenli ve uzun vadeli kullanımda retina fonksiyonlarının korunmasına da destek olmaktadır. 

Omega-3’ün Faydaları Nelerdir?

Omega-3 üzerinde pek çok farklı klinik araştırma yapılmıştır. Oldukça iyi araştırılan bu esansiyel yağın temel faydaları aşağıdaki gibi;

  • Kalp sağlığını destekler: Yapılan bilimsel araştırmalarda, EPA ve DHA yağ asitlerinin kalp krizi riskini %28, ölümcül kalp krizlerini %50 azalttığı görülmektedir. Bir başka araştırmada ise koroner kalp hastalığını %17 oranında düşürdüğüne dair bulgular mevcuttur. 
  • Eklem sağlığını destekler: Omega-3, vücutta inflamasyonu azaltmaktadır. Bunun bir sonucu olarak, romatoid artrit gibi hastalıkların semptomlarını iyileştirmekte, genel eklem sağlığına destek olmaktadır. 
  • Bilişsel fonksiyonları destekler: Omega-3 alımı beyin üzerinde pek çok olumlu etkiye sahiptir. Klinik araştırmalarda, hafif alzheimer formlarında iyileşme görüldüğüne, depresyonu hafifletme konusunda etkili olduğuna dair bulgulara rastlanmaktadır.
  • Dermatolojik olarak faydalıdır: Güncel araştırmalarda, akne ve atopik dermatit gibi sorunların tedavisinde omega-3’ün etkili olabileceğine dair bulgular yer almaktadır. 

Herhangi bir sağlık sorunu olmayan kişilerde, kardiyovasküler faydalar için günlük 500 mg EPA+DHA omega-3 alımı tavsiye edilmektedir. Mevcut hastalıkların tedavisi ve semptomların hafifletmesi için ideal doz günlük 1000 mg olarak önerilmektedir.

Omega-3 Hangi Besinlerde Bulunur?

Omega-3 yağ asitleri, başta deniz ürünleri olmak üzere pek çok besinde doğal olarak bulunmaktadır. En fazla omega-3 içeren besinler aşağıdaki gibi;

  • Somon, uskumru ve sardalya gibi yağlı balıklar: 100 gram somonda, yaklaşık olarak 1.5 - 2 gram EPA ve DHA bulunmaktadır. 
  • Karides, midye gibi kabuklu deniz ürünleri: Yağlı balıklara kıyasla daha az olsa da kabuklu deniz ürünleri de EPA ve DHA açısından zengindir.
  • Keten tohumu yağı, chia tohumu yağı gibi bitkisel yağlar: Bir yemek kaşığı keten tohumu yağında yaklaşık olarak 7 - 8 gram ALA formunda omega-3 bulunmaktadır. 

Bunun dışında, ceviz, ıspanak ve brüksel lahanası gibi besinlerde de az miktarda ALA formunda omega-3 bulunmaktadır. 

Kaynakça

  • Swanson D, Block R, Mousa SA - Omega-3 fatty acids EPA and DHA: health benefits throughout life - 2012 - https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22332096/
  • Kris-Etherton PM, Hill AM, Fleming JA, Gardner CD, Hecker KD, Jeon S, West SG, Lichtenstein AH, Williams KA, Horn LV - Recent Clinical Trials Shed New Light on the Cardiovascular Benefits of Omega-3 Fatty Acids - 2019 - https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31687095/
  • Thomsen BJ, Chow EY, Dasgupta DS, Jorgensen MJ, Murff HJ - The Potential Uses of Omega-3 Fatty Acids in Dermatology: A Review - 2020 - https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32463305/
  • Gebauer SK, Psota TL, Harris WS, Kris-Etherton PM - n-3 fatty acid dietary recommendations and food sources to achieve essentiality and cardiovascular benefits - 2006 - https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16841863/
  • Calder PC - Omega-3 fatty acids and inflammatory processes: from molecules to man - 2017 - https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28900017/
  • Shahidi F, Ambigaipalan P - Omega-3 Polyunsaturated Fatty Acids and Their Health Benefits - 2018 - https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29350557/